Feminisme anno 2004: actueel en subversief (9 november 2004)

Volgende tekst werd ingezonden naar het (e-)tijdschrift Kenteringen. U mag deze tekst of delen uit deze tekst overnemen of afdrukken (voor niet-commerciële doeleinden) met verwijzing naar de bron (www.feminisme.be/fcpoppesnor) en de auteurs (Diny Van Beylen en Sara S'Jegers). Graag ook een seintje wanneer u de tekst of delen van de tekst gebruikt (fcpoppesnor@tiscali.be).

”De geruchten van het ter ziele gaan van feminisme, zijn sterk overdreven.” (Maggie Schmitt, uit: ‘Feminisme voor dummies’)

Al jaren wordt vanuit verschillende hoeken, aangezwengeld door de media, beweerd dat feminisme haar beste tijd gehad heeft. De gelijkheid tussen mannen en vrouwen zou een feit zijn. Iedereen zou vandaag de dag over ‘gelijke kansen’ beschikken. In het huidige neoliberale klimaat met zijn mythe van de vooruitgang, willen we deze luchtkastelen doorprikken. Op papier mag er dan al sprake zijn van gelijke rechten, de werkelijkheid toont ons anders.

Feminisme uit de tijd? Wij zouden net het omgekeerde willen beweren. Feminisme is in de tijd en meer dan ooit actueel: het is constant in beweging (gebleven) en heeft door de tijd heen een praktische en intellectuele evolutie doorgemaakt. Bijgevolg legt feminisme meer dan ooit de link met een verscheidenheid aan politieke thema’s. In deze tijd waar verrechtsing, sociale uitsluiting, racisme, seksisme en homofobie de agenda bepalen, willen wij feministen niet enkel weerwoord bieden aan seksisme, maar willen we nee zeggen tegen alle vormen van onderdrukking. In deze context vinden we het dan ook belangrijk om te kijken hoe ook vrouwen en mannen die zich niet feministisch noemen, omgaan met bepaalde vormen van onderdrukking en uitsluiting om daar samen te werken waar mogelijk. De geschiedenis en praktijk van de vrouwenbewegingen leren ons dat feministen altijd al betrokken geweest zijn bij verschillende strijden; in de holebibeweging, in migrantenbewegingen, in de andersglobaliseringsbeweging, in de milieubeweging. Dit is niet verwonderlijk aangezien vrouwen - en mannen - geraakt worden door verschillende onderdrukkingsmechanismen.

Willen we een vollediger beeld krijgen van de alledaagse realiteit van mannen en vrouwen, dan moeten we rekening houden met de gelijktijdige werking van gender, etniciteit, klasse, seksualiteit, etc. en welke (macht)posities wijzelf innemen op deze verschillende assen: ben ik wit? zwart? hetero? lesbisch? arm? rijk? enzovoort.

Doordat er niet langer sprake is van dé vrouwenbeweging of hét feminisme die met één gemeenschappelijke agenda naar buiten komen, wordt misschien de valse indruk gewekt dat feminisme niet meer leeft. Niets is minder waar. Feministen zijn overal. Feministen en vrouwen zetten de politieke strijd verder en doen dat niet zelden door allianties te sluiten met andere groepen. In een steeds conservatiever wordend politiek en maatschappelijk klimaat, waarin de media een verpletterende rol spelen in het (on)zichtbaar maken van politieke verzetsbewegingen, is het sluiten van allianties voor alle politieke groepen de laatste jaren van belang.

‘Vrouwenemancipatie’ komt blijkbaar alleen nog maar te pas wanneer het gaat over ‘allochtone’ vrouwen. Witte westerse vrouwen zouden dit stadium al voorbij zijn en politici voelen blijkbaar plotseling de drang ‘allochtone’ (lees: moslim-) vrouwen te ‘beschaven’ en hen te beschermen tegen hun ‘onderdrukkende’ geloof en mannen. In onze woordenboek staat de term ‘vrouwenemancipatie’ niet gelijk aan assimilatie, neokolonialisme en racisme en we willen ons dan ook verzetten tegen deze missioneringmissie van sommige politici.

Feminisme anno 2004 blijft subversief - feminisme wordt nog steeds beschouwd als een vies woord - net omdat haar eisen de heersende normen blijven uitdagen. Onnodig te zeggen dat in een klimaat waar verrechtsing, sociale uitsluiting, racisme, seksisme en homofobie de norm is, er nog heel wat werk aan de winkel is.

Diny Van Beylen en Sara S’Jegers, FC Poppesnor

FC Poppesnor startte in april 2004 met een maandelijks feministisch café in Antwerpen. In Nederland zijn de feministische café’s nooit weggeweest, en in België schieten ze de laatste tijd als paddestoelen (weer) uit de grond: in Luik bestaat er sinds kort ook één en er zijn geruchten dat er in Brussel binnenkort één van start gaat.

Meer links:
Ander feministisch leven in Vlaanderen kan u op het internet ondermeer vinden via www.feminisme.be
Studenten, onderzoeksters en activisten geinteresseerd in feministische theorie en politiek, en hoe die kruist met anti-racistische, postkoloniale, migranten-, lesbienne-, queer- en anti-kapitalistische strijd: www.nextgenderation.net/groups/brussels/index.html
Feministisch tijdschrift uit Brussel (in het Nederlands, Frans en Engels): www.scumgrrrls.org
Ladyfest Europe (feministisch geïnspireerd festival voor en door jonge vrouwen): www.ladyfesteurope.org
Feministische Anarchistische Madammen in het Gentse: home.tiscali.be/famweb
Riot Grrrl & Boi Collectief: www.geocities.com/rgcollectief

terug naar overzicht

Het feministisch café wordt mogelijk gemaakt dankzij de steun van Dienst Emancipatiezaken Antwerpen en Mama Cash!
home contact & mailinglijst français & English